Borneo
Kontynent	Azja
Państwo	Indonezja  Malezja  Brunei
Archipelag	Archipelag Malajski
Powierzchnia (3.)	743 330 km²
Populacja (2005)  • liczba ludności  • gęstość	15 721 384 21,15 os./km²
Mapa wyspy

Główne wyspy Indonezji

Borneo - wyspa w Azji Południowo-Wschodniej. Największa wyspa Archipelagu Malajskiego, trzecia pod względem wielkości na świecie po Grenlandii i Nowej Gwinei.
Jedna z Wielkich Wysp Sundajskich.

Północna część wyspy należy do Malezji. Są to stany Sarawak i Sabah. Niewielki obszar (ok. 5 tys. km²) pomiędzy Sarawa i Sabah zajmuje Brunei, reszta wyspy należy do Indonezji.

Powierzchnia 743 330 km² (dla porównania powierzchnia Polski to 312 685 km²). Wyspę porastają lasy równikowe, które są zamieszkiwane przez wiele różnych gatunków zwierząt. Typowym przedstawicielem świata zwierząt na wyspie jest orangutan.

Ma około 15,7 mln mieszkańców. Największą grupą etniczną w Sabah jest grupa Kadazan (25%).

Miasta na Borneo

Ludność wg stanu na rok 2008

• Kuching 765 430 mieszkańców
• Balikpapan 722 810 (aglomeracja 1 987 000)
• Samarinda 579 933 (II 2004)
• Kota Kinabalu 549 880 (aglomeracja 900 000)
• Sandakan 436 098
• Banjarmasin 381 187 (aglomeracja 576 413 w VI 2005)
• Tawau 349 962 (szacunkowo 2007)
• Miri 239 600
• Pontianak 233 880 (aglomeracja 517 000 w 2004)
• Sibu 228 700
• Loa Janan 218 000 (szacunkowo 2006)
• Palangkaraya 186 000 (szacunkowo 2006)
• Bandar Seri Begawan 158 110 (aglomeracja 483 000)
• Bintulu 152 000
• Banjarbaru 145 929 (VI 2005)
• Martapura 131 000
• Lahad Datu 119 938 (szacunkowo 2007)
• Bontang 118 405 (VI 2005)
• Singkawang 113 656 (VI 2005)
• Kuala Belait 98 116 (aglomeracja 245 800)
• Jerudong 94 899 (aglomeracja 140 000)

Rzeki na Borneo

• Kapuas długość 1 143 km
• Mahakam 980 km
• Barito 880 km
• Rajang 562,5 km

Ekologia

WWF informuje, że od 1996 r. na Borneo odkryto 361 nowych gatunków fauny i flory Według najnowszego raportu międzynarodowej organizacji ekologicznej WWF, tylko w tym roku 2006 naukowcy odkryli na Borneo 52 nowe gatunki roślin i zwierząt. Wśród nich znalazło się 30 gatunków ryb, 2 gatunki żab i 16 gatunków imbiru. Większość odkryć miała miejsce w rejonie wyspy nazywanym “Sercem Borneo”. Ten górski obszar o powierzchni 220 tysięcy km² porasta las równikowy. Jego obszar kurczy się w zastraszającym tempie. Obecnie tylko połowę powierzchni Borneo pokrywają lasy. Jeszcze 25 lat temu równikowa puszcza zajmowała 75 procent obszaru wyspy.

Nota historyczna

Od I wieku n.e. istniało tu panstwo Indusów. W XIII wieku teren wyspy zajmowały liczne państewka muzułmanskie. W 1521 roku na Borneo osiedlili się Portugalczycy, wyparci następnie przez Holendrów. W 1847 roku wyspę częściowo zajęli Brytyjczycy tworząc na pobliskiej wysepce Labuan swoją bazę. W czasie II wojny światowej w marcu 1942 roku wyspa została zajęta przez Japończyków W chwili obecnej holenderską część wyspy zajmuje Indonezja, a brytyjską Malezja.

Źródła

• WWF Polska