Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków SDPRR, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła jako mienszewików (uznając że są w mniejszości).

Rewolucja lutowa

Zobacz więcej w osobnym artykule: rewolucja lutowa 1917.

Udział Rosji w I wojnie światowej ujawnił zacofanie jej gospodarki. Wojska rosyjskie ponosiły na froncie liczne klęski. Przedłużająca się wojna spowodowała kryzys gospodarczy, a w kraju brakowało żywności. Winą za występujące trudności inteligencja, chłopi, robotnicy i część żołnierzy obarczali cara Mikołaja II i jego doradców. Społeczeństwo domagało się poprawy warunków życia, swobód obywatelskich, uwolnienia więźniów politycznych i wycofania kraju z wojny. Na początku 1917 roku w Piotrogrodzie wybuchł strajk robotników żądających lepszego zaopatrzenia w żywność. W kolejnych dniach przyłączyli się do niego robotnicy z innych miast i żołnierze, a protest przerodził się w rewolucję. Jej uczestnicy zorganizowali własne rady, czyli reprezentacje robotników, chłopów i żołnierzy. Przedstawiciele rad wraz z rosyjskimi parlamentarzystami utworzyli nowy rząd. W wyniku rewolucji car zrzekł się władzy, a Rosja stała się republiką. Nowe władze, choć uwolniły więźniów politycznych i przywróciły wolność słowa, nie wycofały kraju z wojny. W związku z tym coraz więcej zwolenników zyskiwali bolszewicy pod przywództwem Włodzimierza Lenina. Obiecywali oni chłopom przekazanie na własność ziemi, zaś wszystkim Rosjanom - zawarcie pokoju z państwami centralnymi.

Rewolucja październikowa i rządy bolszewików

Zobacz więcej w osobnym artykule: rewolucja październikowa.

W dniach 6-7 listopada 1917 roku bolszewicy opanowali Piotrogród. Aresztowali dotychczasowe władze i utworzyli nowy rząd z Leninem na czele. Odtąd zaczęli przejmować władzę w Rosji. Wydarzenia te przeszły do historii jako rewolucja październikowa. Z rozkazu Lenina prześladowano przeciwników partii bolszewickiej. Więziono i mordowano arystokratów, szlachtę, bogatych mieszczan i chłopów, a także członków innych partii. Komuniści nie zdołali podporządkować sobie całego kraju, gdyż wystąpiła przeciwko nim część wyższych dowódców wojskowych. W wyniku tego w Rosji wybuchła trwająca kilka lat wojna domowa. Przyniosła one śmierć milionom ludzi, nie tylko na skutek walk i terroru, ale również z powodu głodu panującego wówczas w Rosji. Ostateczne zwycięstwo w wojnie odnieśli bolszewicy i przejęli władzę w całym kraju. w 1922 roku zmienili nazwę państwa na Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (w skrócie ZSRR).

Sprawdź również

• Bolszewizm
• Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
• Lenin
• Hymn Partii Bolszewików